R1 - ppor. Stanisław "Żwirek" Żwirko - Zew latania

[PL_Qbik]

Żwirko był zadowolony. Krew w jago żyłach krążyła zdecydowanie żywiej niż jeszcze wczoraj. Cieszyły go nowe samoloty, bo jakie by nie były i tak będą lepsze niż poczciwe PZL-e. Cieszyła go perspektywa założenia munduru, jak by on ostatecznie nie wyglądał. Polski, czy francuski, czy mieszany - byle był. I zupełnie nie przeszkadzała mu też perspektywa przywrócenia musztry i dyscypliny. Lubił musztrę. I lubił dyscyplinę. Ostatecznie, do cholery, to przecież wojsko!

[PL_CMDR Blue R]

I tak radość dotrwała do Nowego Roku, a kilka dni później, gdy zaczynała słabnąć, znów wybuchła. 5 stycznia wezwano pilotów do ostatnich poprawek mundurów i płaszczy wojskowych. Krawcy przywieźli już prawie gotowe mundury i tylko robili jeszcze ostatnie poprawki. I pułkownik miał rację. Choć mundury były polskiego kroju, to różniły się kolorem. Niemniej guziki zgodnie z obietnicą miały orzełki, a i dystynkcje były polskie. Gdy Żwirek założył mundur, wreszcie znów poczuł się jak pilot. Tak. Mówi się, że mundur to tylko strój. Ale też mówi się, że mundur zmienia człowieka. To było jak przejście z poczwarki do motyla. Zaraz po umundurowaniu, udali się na odprawę, na którą przybył przyszły dowódca dywizjonu major Mieczysław Mümler, który do tej pory siedział w Paryżu. Odprawę zaczął od dobrych wieści ze stolicy Francji: Poprzedniego dnia podpisano umowę Polsko-Francuską o organizacji Wojska Polskiego we Francji i już wkrótce dostaną także uposażenie.
-Choć nasze lotnictwo pod względem operacyjnym i materiałowym będzie zależne od Francuzów, to zachowamy odrębność narodową i przysięgę będziecie składać nie Republice Francuskiej, a Rzeczypospolitej Polskiej. - podkreślił, po czym omawiając czekające pilotów szkolenie, dodał, że wyruszą do Montpellier już pojutrze.
W dalszym przedstawianiu sytuacji major powiedział, że żałuje, że nie może udać się z pilotami pierwszej grupy na kurs do Montpellier, ale musiał zająć się organizacją drugiej grupy, a także całego zaplecza dywizjonu, zarówno personelu i jak i sprzętu, a to wymagało sporo zachodu i uzgodnień z Francuzami, którymi miał się zająć. Major skończył swoją przemowę słowami:
-Mam nadzieję, że kurs szkoleniowy nie potrwa długo i szybko przyswoicie sobie nowe samoloty myśliwskie Moran MS-406. Są łatwe w pilotażu, a przy tym zwrotne i dobrze uzbrojone. Pokażcie się Francuzom z jak najlepszej strony i pamiętajcie. Cała brać lotnicza na was patrzy!

[PL_Qbik]

"Aha - pomyślał z powątpiewaniem Żwirko - Cała brać lotnicza na nas patrzy! Akurat! Chyba raczej nam zazdrości! Chyba w takim cyklu to niewielu z nas wyszkoli się na czas..."
Ale nawet i ta smętna myśl nie zepsuła mu radości z tego, że już niedługo "dosiądzie" nowego myśliwca.

[PL_CMDR Blue R]

Cała brać lotnicza na nas patrzy! Akurat! Chyba raczej nam zazdrości!

A czy major powiedział, że patrzy z zachwytem? No, może dowództwo

=================================================================

7 stycznia 1940
Śnieg padał dużymi płatami na ulice Lyonu, gdy spieszyli się z walizkami na wieczorny pociąg. Jakby pogoda się uwzięła i właśnie wieczorem postanowiła być gorsza. Choć z drugiej strony biel śniegu rozjaśniała trochę zaciemnione ulice miasta. Odprowadziło ich kilku kolegów, którzy jeszcze musieli czekać na swoją kolej, licząc, ze za 2-3 tygodnie, to oni wyjadą tą samą trasą. Na dworcu po wymianie uścisków, wsiedli w pociąg pospieszny i odjechali.
Śnieg chyba spowalniał także pociąg i wydawało się, że jadą wolniej. Przejechali przez Valence, Nimes, docierając około pierwszej w nocy do Montpellier. To była podróż na 300 kilometrów, a jechali praktycznie bez zatrzymywania przez 6 godzin.
Choć pojechali na południe, pogoda nie ustępowała i miasteczko też było pokryte gęstym śniegiem. Na szczęście na ośnieżonym placyku przed dworcem czekał wojskowy autokar oraz adjutant (chorąży), który miał zaprowadzić pilotów do kwater. Gdy dojechali do garnizonu, okazało się, ze na Polaków czeka specjalnie przygotowana mała willa, pełna pokoi. Zupełnie jakby Francuzi aż nadto uwagi przywiązywali do wygody...

Następnego dnia stawili się przed obliczem commandante (majora) Alberta Japy'ego, który okazał się bardzo serdeczny i otwarty. Aż czuło się, że on traktuje polskich pilotów jako towarzyszy broni. Żwirko nie rozumiał jeszcze idealnie Francuskiego, ale podporucznik Piłsudski sprawnie tłumaczył wszystkie przemówienia. Major przedstawił również kapitana, który był dowódcą pierwszej eskadry szkoleniowej (druga szkoliła francuskich pilotów) oraz naświetlił jak będzie wyglądało szkolenie:

Pierwsze dwa dni mieli spędzić zapoznając się z bazą, rozmieszczeniem budynków, hangarów, stanowisk startowych, a także pobraniem wyposażenia lotniczego oraz książeczki lotów. Potem mieli przejść szkolenie teoretyczne, a potem mieli zacząć loty. I tych ostatnich Żwirko nie mógł się doczekać.
Z nowym wyposażeniem udali się do lekarza, który miał potwierdzać, że piloci są zdrowi... A któryś spróbowałby nie być! Potem wydano im kwestionariusze i skierowano do sali przypominającej salę wykładową. Był to typowy formularz dla wojskowej biurokracji. Feliks Piłsudski tłumaczył rubrykę, oni wpisali, tłumaczył następną, wpisywali... I nagle jakby tłumacz zawiesił się. Nastała taka cisza, a Żwirko patrzył na pole do wypełnienia, które coś mówiło o informacji i osobie, ale niezrozumiałe słowo, które było chyba kluczowym nieprzetłumaczone powodowało, że nie wiedział o co chodzi. "Décès".

[PL_Qbik]

Żwirko czekał chwilę ze wzrokiem wbitym w bieżącą rubrykę, w której rozpychało się nieznane słowo "Décès", ale nie doczekawszy się tłumaczenia, spojrzał na tłumacza. Tłumacz ze zmarszczonymi brwiami, w skupieniu gryzł koniec ołówka. Widać było, że intensywnie przekopuje pokłady swej pamięci, ale jak na razie bez sukcesu. Żwirko postanowił pomóc.
- Ty, Feliks, może kopnę się do twojego pokoju po słownik? Masz coś takiego? Hę?

[PL_CMDR Blue R]

-Hmmm? - chyba słowa Żwirka wyrwały Feliksa z zamyślenia, bo wyglądał, że nie rozumiał, o co Żwirkowi chodzi.
-A tu co mamy wpisać? - siedzący obok Flanek stuknął w kartkę
-- To zależy - powiedział Feliks, a spoglądając na pytającą twarz Żwirka rzekł - zależy od tego który z nas chcesz, by za Tobą tęsknił. To jest rubryka o tym kogo poinformować w razie śmierci - Znów jakby odpłynął, a po chwili zamyślenia westchnął - Mogła by się przydać gdyby te informacje były w stanie dotrzeć dalej niż do naszego dowództwa.
Ta sama chmura zebrała się chyba nad wszystkimi. Pytanie nie było bezpodstawne. W Polsce też je wypełniali. To było w końcu lotnictwo. Byli jak ptaki... ale powietrze to był też żywioł. Ile to wypadków skończyło przedwcześnie życie tak wielu ich, czasami nawet bardziej doświadczonych, kolegów? Nie spodziewali się, że im będzie to potrzebne... ale formularz nie był tylko dla nich, ale też dla tych, co dopiero od niedawna latali... Ale kogo naprawdę mogli wpisać? Swoje rodziny, które i tak nie dostaną wiadomości, bo przez Niemcy do okupowanej Polski listy nie dotrą? W sumie to tłumaczyło dlaczego podporucznik Piłsudski się zamyślił... Każdy zostawił w kraju rodzinę, której losu nie znali... I chyba Feliks też się głowił, co wpisać w rubrykę "Kogo zawiadomić w przypadku śmierci?". W sumie to samo pytanie formularz wydawał się zadawać też Żwirkowi.

[PL_Qbik]

"Hmm... - Żwirko zastanowił się przez chwilę - W sumie byłoby miło, gdyby ktoś w kraju dowiedział się gdzie złożyłem kości... Dobra! Wpiszę pana Henia, sąsiada z góry... Niech się po wojnie dowie."
- Dobra, chłopaki, was nie będę wpisywał, bo i tak się pierwsi dowiecie jak kark skręcę... A zaraz po was najbliższy jest mi sąsiad z góry, więc wpiszę jego.

[PL_CMDR Blue R]

Erwin Kawnik odezwał się:
-Lepiej go nie wpisuj. Co jak jednak wyślą to pocztą i jakimś cudem dotrze? Zrobią zawieszenie broni i wymienią pocztę? Chcesz, aby Niemcy wiedzieli, że ten twój sąsiad ma kolegę, który walczy? Znaczy walczył. Lepiej ten adres daj nam. Któryś z nas na pewno przeżyje wojnę i wtedy my zawiadomimy daną osobę, jakby do czegoś doszło.

[PL_Qbik]

No i to jest argument - Żwirko przyznał Erwinowi rację, choć zawieszenie broni, wymiana poczty i inne tego rodzaju pomysły wydały mu się wysoce nieprawdopodobne, ale pana Henia w najmniejszym stopniu narażać nie chciał - To nie będę tu nic wpisywał.

[PL_CMDR Blue R]

Resztę dnia spędzili zapoznając się z rozkładem bazy, na co położono całkiem spory nacisk. Kilka razy szli w te same miejsca, aż wbiły się w pamięć. Feliksa dużo kolegów prosiło o pomoc z francuskim, więc ten był tego dnia zabiegany, aż do wieczora.

10 stycznia zaczęły się zajęcia teoretyczne prowadzone po francusku i tłumaczone przez Feliksa. Nie było to nic, czego by piloci nie znali. Aerodynamika, budowa silników i płatowców, meteorologia, nawigacja. Ich zaletą było to, że był to w zasadzie kurs "technicznego francuskiego, lotniczego". Nie musieli nawet dobrze rozumieć Francuskiego, a po prostu łapać odpowiednie słówka. Choć i z tym były problemy. Jednego wieczoru koledzy poprosili Feliksa, aby pomógł im, czy dobrze zapisali słówka. I nawet z tym był problem, gdy Feliks nie rozumiał, co oni zapisali i aż musiał prosić ich o przeczytanie, co napisali, aby zrozumieć, o jakie słowo chodzi. Widać nawet z fonetycznym francuskim były problemy, ale nie było to coś, co mogło ich zatrzymać

Wkrótce jedne zajęcia poprowadziły ich do hangaru, gdzie mieli poznać maszyny, na których będą latać. I oto na środku stał on, Morane Saulnier MS-406, dolnopłat konstrukcji metalowej, na którym mieli wkrótce mieli latać. Tu było masa tłumaczenia. Klapy do lądowania, chowane podwozie, hamulce, prędkość maksymalna wynosząca 483km/h, działko 20mm strzelające przez piastę śmigła, dwa karabiny na skrzydłach, silnik rzędowy Hispano Suiza mocy 860KM. I wtedy padło pytanie:
-A gdzie jest szkolna wersja myśliwca? Wiecie, taka z miejscem dla instruktora?
I tu padła negatywna odpowiedź. Nie było takiego samolotu. Piloci najpierw ćwiczyli na wolniejszych maszynach, a gdy byli gotowi, przechodzili na coraz lepsze, aż wreszcie czekał ich egzamin na MS-406.
-Ile samolotów muszą przejść przed możliwością lotu na MS-406? - zapytano - Trzy - padła odpowiedź po chwili zastanowienia
-A czy utracono jakieś MS-406 z pilotem podczas szkolenia? - zapytał ktoś inny. Instruktor nawet nie zastanowił się, tylko odpowiedział krótko: "Tak".
Andrzej Baran zapytał:
- Czy w ramach szkolenia zaliczona zostanie 11-stka jako samolot podstawowy? Brz obrazy, ale nikt z nas nie jest żółtodziobem, w końcu mamy za sobą nawet nie loty szkoleniowe, ale loty bojowe.
Odpowiedź nie byłą zbyt satysfakcjonująca:
-"Więc poradzimy sobie z pierwszymi maszynami szybko w takim razie" - przetłumaczył Feliks. Wyglądało, że w tej kwestii Francuzi są zbyt sztywni i przywiązani do własnych metod.
I wtedy padło pytanie, które zostało zupełnie niezrozumiane przez instruktora:
-A co się robi, gdy zatnie się karabin?
Instruktor wzruszył ramionami i odpowiedział:
-Wtedy się nie strzela z karabinu.
Podporucznik Piłsudski sam zaczął tłumaczyć coś instruktorowi. Chyba mówił coś mówił o naprawie, ale instruktor tylko przekręcił głową.Feliks powiedział:
-Jak zatnie się w locie, dopiero na ziemi można naprawić.
Jednak karabiny w kabinie PZL P-11 miały swoją zaletę i dlatego zawsze w kabinie trzeba było mieć młotek, który jeżeli nie wypadł podczas manewrów, potrafił być bardzo przydatny.

[PL_Qbik]

Słuchając i trochę domyślając się o czym mowa, Żwirko spojrzał na stojące w hangarze myśliwce. Karabiny były w skrzydłach, czyli faktycznie zbyt daleko aby sięgnąć młotkiem. A nawet zbyt daleko, aby sięgnąć cepem.
"Kiedy wreszcie polecimy?!" - ta myśl coraz bardziej dominowała w Żwirkowym, stęsknionym za lataniem mózgu.

[PL_CMDR Blue R]

Następnie przeszli dookoła oglądając inne maszyny, w tym szkoleniowe. W zasadzie jedynym innym współczesnym myśliwcem, był dwusilnikowy Potez 631. Instruktor nie poświęcił mu za wiele uwagi, mówiąc tylko:
- Są wolniejsze i mniej zwrotne niż MS-406, mają dużo większy zasięg i mocną siłę ognia. Dywizjonu używa marynarka wojenna właśnie ze względu na duży zasięg.
Potem obeszli dookoła maszyny treningowe. Każda z nich była szybsza od poprzedniej, a gdy doszli do Dewoitine D501 instruktor zaczął wymieniać parametry samolotu. Zwrotny, prędkość 400km/h, karabiny na skrzydłach i działko w silniku. Samolot ten brzmiał jak dobry następca dla PZL P.11c... ale instruktor powiedział:
-Jest już przestarzały na bycie myśliwcem.
Skoro ten tu, był już wycofany z linii, bo jest za słaby, to czymże więc oni walczyli z Niemcami? Ale okazało się, że nie tylko dla nich była to zaskakująca wiadomość.

Popołudnia spędzali wraz z francuskimi instruktorami i właśnie podczas rozmów z nimi wyszło, że Francuzi nie zdawali sobie sprawy, jak słabe było polskie lotnictwo i stąd byli zaskoczeni, że tak szybko przegrali. Im bardziej poznawali realia Września, tym większy podziw wzbudzał każdy sukces polskiego pilota w walce z Luftwaffe. Feliks nawet już im zapowiedział, że jak na drugi kurs przybędzie plutonowy Kremski, najskuteczniejszy (w walce z myśliwcami) pilot Krakowskiej Eskadry, to zobaczą sami na własne oczy takiego asa. W rozmowach wychodziło też, że uważali, ze Niemcy walczą honorowo i respektują konwencje międzynarodowe i równie zaskoczeni byli o opowieściach o barbarzyństwie Niemców. A przecież oni też żyli obok nich. Czy ta odległość, która dzieliła Polskę i Francję powodowała, że żyli w dwóch światach? Na dodatek we Francji wojna nie cieszyła się poparciem społeczeństwa, uważana za błąd polityków. Francuskich cywilów denerwowało wprowadzane zaciemnianie, noszenie masek przeciwgazowych, budowanie schronów oraz wszelkie próbne alarmy. Ale gdy tylko rozmowa schodziła na "to co dalej z Polską", Francuzi uśmiechali się i uspokajali, ze wszystko będzie w porządku. Niemcy będą walić głową w mur Linii Maginota, Francja i Wielka Brytania ich zaduszą gospodarczo, a że rząd Francuski i Brytyjski dały gwarancje Polsce, to wywiążą się z nich i zapewne jeszcze w tym roku wszyscy wrócą do domów. Teraz wojna to była już nie tylko sprawa Polska i Francja nie opuści swojego sojusznika.

Tak samo w radio, premier Daladier wygłosił przemówienie w którym podkreślał, że Anglia i Francja nie czują obaw jeżeli idzie o przyszłość i są pewni zwycięstwa. A przynajmniej tak przetłumaczył jego słowa Feliks. Wspomniał też, że na granicy to młodzi francuscy żołnierze przeciwstawiają się przemocy Niemieckiej, zmuszając ich do działania według francuskich reguł. Skończył swoje przemówienie dodając: "Dobrze, że Francja jest opanowana: Jest rzeczą słuszną i sprawiedliwą, że ma absolutne zaufanie do swego losu.". Potem w radio podano również, że choć na granicy utrzymywany jest stan Quivive (podwyższonej gotowości bojowej), to poczucie bezpieczeństwa wzrasta, co uwidacznia się min. normalizacji życia nocnego w Paryżu. W radio wyglądało, że wojna obecnie toczy się tylko między ZSRR i Finlandią, gdzie na 30 stopniowym mrozie, trwały zacięte walki. Tymczasem we Francji zaczęło się ocieplać...

20 stycznia 1940, Sobota
Gdy tylko szkolenie teoretyczne było ukończone, pogoda poprawiła się na tyle, że zdecydowano, że tego dnia Polscy piloci po raz pierwszy od dłuższego czasu polecą. Podstawiono autokar, którym udali się na lotnisko. Pogoda byłą dość dobra, rzadkie chmury, widoczność doskonała. Na dodatek było bezwietrznie i wydawało się nawet cieplej, niż było. Niemniej Francuzi "dotrzymali słowa". Na Polaków czekały nie nowoczesne samoloty, a treningowe Morany MS-230. To jakby kazali im latać na RWD z instruktorem za plecami!

Wkrótce przybył commandant Japy i wygłosił krótkie, serdeczne przemówienie, podkreślając, że ma nadzieję, że szkolenie nie sprawi kłopotów i życzył szybkich sukcesów. Następnie pilotów podzielono na grupy i każda z innym instruktorem wspinała się w powietrze. Żwirko miał lecieć jako szósty, a adjutant (chorąży) Jakośtamuje[st] miał go asystować. Żwirko spojrzał na tego dość młodego chłopaka. Ile on miał godzin w powietrzu? Raczej mniej od Żwirka... Więc kto kogo miał asystować?
Wtedy też wrócił pierwszy pilot i przekazując maszynę, jego instruktor powiedział krótkie:
"Wyśmienity wynik. Może latać na lepszej" - co przetłumaczył Feliks, odrywając się od atlasu Francji, który ostatnimi czasy był jego ulubioną lekturą. Zaraz potem, gdy jeden z Poznańskich pilotów kierował się do samolotu, sierżant Flanek podszedł do Żwirka i zapytał:
-Panie poruczniku, naprawdę? Krąg wokół lotniska? To zapomnieli sprawdzić, czy umiemy czytać i pisać, bo może tego ktoś z nas nie potrafi.